PL
ENOCR — rozpoznawanie tekstu
Znaki ułożone są w jednej linii, jeden po drugim. Litera znaczy to samo niezależnie od tego, gdzie stoi na stronie.
Optical Music Recognition
OMR, czyli optyczne rozpoznawanie nut
OMR to technologia, która odczytuje zapis nutowy z obrazu — skanu, zdjęcia albo pliku PDF — i zamienia go w dane, z którymi można dalej pracować: plik MIDI, partyturę w formacie MusicXML albo nagrania partii do nauki. Poniżej wyjaśniamy, jak to działa, do czego się przydaje i gdzie ma swoje granice.
PDF · zdjęcie · skanMIDI · MusicXML · nagrania
Czym jest OMR?
OMR (ang. Optical Music Recognition) to po polsku optyczne rozpoznawanie nut. Program dostaje obraz strony z nutami, a oddaje zapis, który rozumie komputer: jakie dźwięki, w jakim rytmie, w którym głosie i z jakim tekstem.
Dla człowieka to zwykłe czytanie nut. Dla komputera skan jest tylko zbiorem kropek o różnej jasności — nie wie, że czarna plama na trzeciej linii to główka nuty, a pionowa kreska obok to jej laseczka. OMR uczy go to rozróżniać.
Rozpoznanie nut przydaje się wszędzie tam, gdzie nuty istnieją tylko na papierze albo jako zeskanowany PDF, a potrzebna jest ich wersja cyfrowa: do odsłuchu, edycji, transpozycji czy przygotowania nagrań dla zespołu.
OMR a OCR
OMR — rozpoznawanie nut
Zapis jest dwuwymiarowy: wysokość to położenie w pionie, czas biegnie w poziomie, a kilka głosów brzmi jednocześnie. Znaczenie nuty zależy od klucza, znaków przykluczowych i tego, co wydarzyło się wcześniej w takcie.
Jak działa rozpoznawanie nut
W uproszczeniu program przechodzi tę samą drogę co muzyk, który czyta nową partyturę — od obrazu strony do brzmiącej muzyki.
Przygotowanie obrazu
Strona jest wyrównywana i porządkowana, żeby zapis nutowy był jak najlepiej czytelny.
Rozpoznanie znaków
Program odnajduje pięciolinie i znaki zapisu: nuty, pauzy, klucze, znaki chromatyczne. Współcześnie zwykle z pomocą uczenia maszynowego.
Odczytanie muzyki
Ze znaków powstaje muzyka: wysokości dźwięków, rytm, podział na głosy i tekst pod nutami.
Zapis wyniku
Gotowa partytura trafia do plików MusicXML i MIDI — do edycji, odsłuchu albo przygotowania nagrań.
Do czego można wykorzystać OMR
Rozpoznane nuty przestają być obrazkiem, a stają się materiałem, na którym da się pracować.
Nagrania partii do nauki
Każdy głos osobno, w dowolnym tempie. Chórzysta, który nie czyta biegle nut, uczy się swojej linii w domu, zamiast poznawać ją dopiero na próbie.
Edycja w programie nutowym
Plik MusicXML otworzysz w MuseScore, Sibeliusie, Dorico czy Finale. Poprawisz błędy starego wydania, dopiszesz oznaczenia wykonawcze, przygotujesz czysty wydruk.
Transpozycja
Utwór napisany za wysoko dla zespołu przeniesiesz do wygodniejszej tonacji jednym poleceniem, bez ręcznego przepisywania wszystkich głosów.
Digitalizacja archiwum
Stare śpiewniki, wyczerpane wydania i wysłużone odbitki ksero przestają być jedynym egzemplarzem. Cyfrowy zapis łatwo powielić, przeszukać i wydrukować ponownie.
Wyciągi głosów
Z partytury wydzielisz osobne partie — dla sekcji chóru albo instrumentalistów, którzy grają tylko jedną linię.
Dostępność
Cyfrowy zapis można wydrukować w powiększeniu, a z pliku MusicXML przygotować także brajlowski zapis nutowy dla osób niewidomych i słabowidzących.
MIDI czy MusicXML — co właściwie dostajesz
Wynik rozpoznania zapisuje się zwykle w dwóch formatach. Wyglądają podobnie, bo oba zawierają nuty, ale służą do czegoś innego.
| Cecha | MIDI | MusicXML |
|---|---|---|
| Co zapisuje | Dźwięki: wysokość, początek i długość każdej nuty | Zapis nutowy: nuty, pauzy, klucze, metrum i znaki przykluczowe |
| Tekst pod nutami | Zwykle pomijany przez programy | Zachowany — sylaba przy swojej nucie |
| Wygląd partytury | Nie jest zapisywany — program nutowy musi go odgadnąć | Zachowany: takty, głosy, łuki, dynamika |
| Najlepszy do | Odsłuchu, nauki partii, pracy w programie do nagrań | Edycji, druku i transpozycji w programie nutowym |
| Otworzysz w | Odtwarzaczach MIDI, programach do nagrań, programach nutowych | MuseScore, Sibelius, Dorico, Finale i innych programach nutowych |
W skrócie: MIDI mówi, jak utwór brzmi, a MusicXML — jak jest zapisany. Jeśli zamierzasz poprawiać nuty, zacznij od MusicXML.
Gdzie OMR się myli
Rozpoznawanie nut nie jest bezbłędne i uczciwiej to powiedzieć od razu. Najczęściej trudności sprawiają:
- Rękopisy
- Pismo odręczne jest dla programu dużo trudniejsze niż druk. Systemy OMR najlepiej radzą sobie z nutami drukowanymi.
- Słaba jakość obrazu
- Nieostre zdjęcia, cienie, zagięcia kartki czy wielokrotnie kopiowane odbitki.
- Gęsty lub nietypowy zapis
- Bogato opracowane partytury i nietypowe sposoby zapisu wymagają zwykle więcej poprawek.
- Tekst pod nutami
- Kilka zwrotek albo kilka języków pod jedną linią nut.
Dlatego wynik rozpoznania warto przejrzeć, zanim trafi do zespołu.
Jak przygotować nuty do rozpoznania
Jakość wyniku zależy w dużej mierze od jakości obrazu. Kilka prostych zasad robi dużą różnicę.
- Jeśli masz PDF prosto z programu nutowego, użyj go zamiast skanu wydruku — to najlepszy możliwy materiał.
- Skanuj w rozdzielczości 300 dpi. To zwykle wystarcza, a wyższa rzadko poprawia wynik.
- Kartka powinna leżeć płasko i prosto, a cała strona mieścić się w kadrze — razem z marginesami.
- Rób zdjęcia przy równym świetle, bez cienia ręki czy telefonu i bez odblasku lampy błyskowej.
- Skan czarno-biały albo w odcieniach szarości jest czytelniejszy niż kolorowe zdjęcie na pożółkłym papierze.
W testach
OMR w ReChoir: od PDF-a do nagrań dla zespołu
W ReChoir rozpoznawanie nut nie jest osobnym programem, tylko częścią repertuaru zespołu. Dyrygent wgrywa partyturę, a chórzyści dostają materiał do nauki w swojej cyfrowej teczce.
Przygotowany pod partytury chóralne
Kilka głosów, systemy spięte akoladą, tekst pod nutami — to nie wyjątek, tylko podstawowy przypadek.
Nagrania partii
Każdy głos osobno, grany instrumentem, oraz wszystkie głosy razem.
Pliki do dalszej pracy
MIDI i MusicXML do pobrania, jeśli chcesz dopracować partyturę we własnym programie nutowym.
Tekst w wybranym języku
Przy wgrywaniu wskazujesz język słów — między innymi polski, łacinę, niemiecki czy angielski.
Funkcja jest w fazie testów — najpierw z zaproszonymi zespołami, a od niedawna z każdym, kto zechce sprawdzić ją na własnych nutach.
Wersja testowa · bezpłatnie
Sprawdź na własnych nutach
Otworzyliśmy nasz tester dla wszystkich — nie trzeba zakładać konta chóru ani nikogo pytać o zgodę. Wgrywasz PDF z nutami, logujesz się kontem Google i po chwili odbierasz rozpoznaną partyturę: pliki MIDI i MusicXML oraz nagrania do odsłuchania. Nie płacisz za to nic.
Uczciwie: to jeszcze nie jest docelowa dokładność
Jesteśmy na wczesnym etapie prac — program czyta coraz więcej, ale wciąż go dopracowujemy i potrafi się pomylić. Zdarza mu się zgubić kropkę przedłużającą nutę, przypisać krzyżyk czy bemol do sąsiedniej główki albo przeoczyć jeden głos tam, gdzie dwa dzielą pięciolinię. Najtrudniej ma przy gęstym, nietypowym lub słabo zeskanowanym zapisie. Jeśli coś wyjdzie krzywo, to nie Twoja wina i naprawdę nie powód do zniechęcenia: właśnie takie przypadki są dla nas najcenniejsze, bo na nich uczymy program. Potraktuj wynik jak zapowiedź tego, co szykujemy — i napisz nam, co nie zagrało.
Co obejmuje wersja testowa
- Trzy pliki PDF na osobę — tyle zwykle wystarczy, żeby wyrobić sobie zdanie.
- Pierwsze trzy strony każdego pliku — do zobaczenia, jak program radzi sobie z Twoimi nutami, to aż nadto.
- Bez opłat i bez zobowiązań — nie prosimy o żadne dane poza logowaniem kontem Google.
Limity wzięły się z prostego rachunku: rozpoznanie jednej strony to spora porcja pracy naszych serwerów, a chętnych do testów szybko przybywa. Wolimy wpuścić więcej osób z mniejszym limitem niż kilka bez ograniczeń.
Wypróbuj za darmo
Prowadzisz zespół i potrzebujesz czegoś więcej niż kilku stron na próbę? Napisz do nas — chętnie porozmawiamy o nutach Twojego chóru.
Najczęstsze pytania o OMR
Czym różni się OMR od OCR?
OCR rozpoznaje tekst, OMR — nuty. Tekst czyta się w jednej linii, a znaczenie litery nie zależy od jej położenia. W nutach liczy się położenie w pionie (wysokość), w poziomie (czas), a także klucz, znaki przykluczowe i to, co wydarzyło się wcześniej w takcie. Dlatego OMR jest zadaniem wyraźnie trudniejszym od OCR, choć przy tekście pod nutami korzysta z niego jako jednego z etapów.
Czy OMR działa ze zdjęcia zrobionego telefonem?
Tak, jeśli zdjęcie jest ostre, zrobione prosto nad kartką i przy równym świetle. W ReChoir wgrywa się je jako PDF — tak zapisują zdjęcia aplikacje do skanowania dokumentów. Skan albo PDF wyeksportowany z programu nutowego zwykle daje jednak lepszy wynik.
Czy OMR rozpozna nuty pisane ręcznie?
Rękopisy są dla OMR znacznie trudniejsze niż druk, bo każdy pisze nuty inaczej. Rozpoznawanie w ReChoir jest przygotowane przede wszystkim do nut drukowanych — z rękopisem wynik może wymagać wielu poprawek.
Czy rozpoznawanie nut jest bezbłędne?
Nie. Nawet przy dobrym skanie zdarzają się pomyłki — najczęściej przy słabej jakości obrazu, w gęstym zapisie i w tekście pod nutami. Wynik warto przejrzeć, zanim trafi do zespołu.
Czy OMR odczytuje też tekst pod nutami?
Tak, choć to osobne zadanie: słowa trzeba najpierw przeczytać, a potem przypisać do właściwych nut, uwzględniając melizmaty. W ReChoir pomaga w tym wskazanie języka tekstu przy wgrywaniu nut.
Jak otworzyć rozpoznane nuty w MuseScore, Sibeliusie albo Dorico?
Użyj pliku MusicXML — to format wymiany między programami nutowymi. W większości z nich wystarczy polecenie „Otwórz” albo „Importuj” i wskazanie pliku. Plik MIDI też się otworzy, ale program musi wtedy sam odgadnąć zapis, więc wynik bywa mniej czytelny.
Czy z rozpoznanych nut da się przygotować nagrania dla chóru?
Tak. Plik MIDI zawiera wszystkie głosy, więc każdy z nich można odtworzyć osobno. W ReChoir nagrania partii powstają same, po rozpoznaniu nut, i trafiają do repertuaru zespołu.
Czy mogę rozpoznawać dowolne nuty?
Technicznie tak, ale rozpoznanie nie zmienia praw do utworu ani wydania. Z cyfrowego zapisu korzystasz na tych samych zasadach co z kopii nut — jeśli utwór lub wydanie są chronione, obowiązują te same ograniczenia.
Kiedy OMR będzie dostępny w ReChoir?
Funkcja działa już u pierwszych zespołów testowych. Jeśli chcesz, żeby Twój chór do nich dołączył, napisz do nas przez formularz poniżej.
Kontakt
Chcesz wdrożyć ReChoir u siebie albo po prostu porozmawiać o systemie? Zostaw zgłoszenie — odezwiemy się.
